Hürmüz'de yeni dönem: Geçiş ücretleri artık sadece İran riyaliyle

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı Azizi, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücretlerinin riyalle ödeneceğini, tasarı onaylanırsa boğazın tamamen Silahlı Kuvvetler kontrolüne gireceğini ve Umman'la işbirliği yapılabileceğini söyledi.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, devlet televizyonunda katıldığı bir programda Hürmüz Boğazı'nın statüsüne ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Azizi, Meclis tarafından hazırlanan yasa tasarısının onaylanması halinde, boğazdan "güvenli geçiş" için alınacak ücretlerin yalnızca İran'ın ulusal para birimi olan riyal ile ödeneceğini kesin bir dille ifade etti.

Azizi'nin verdiği bilgilere göre, söz konusu yasa tasarısının yürürlüğe girmesiyle birlikte Hürmüz Boğazı, İran Silahlı Kuvvetleri'nin tam ve kapsamlı kontrolü altına girecek. Bu durum, bölgedeki deniz güvenliği ve geçiş düzenlemelerinde köklü bir değişiklik anlamına geliyor. Ayrıca Azizi, İran'ın bu stratejik su yolunun yönetimi konusunda Umman ile bir işbirliği anlaşması imzalanmasının da masada olduğunu sözlerine ekledi.

Öte yandan, ABD basınında daha önce yer alan haberlerde, İran'ın Hürmüz'den geçen gemilerden geçiş ücretlerini zaman zaman kripto para birimleri veya Çin yuanı ile tahsil ettiği iddia edilmişti. Bu yöntemle İran'ın, ödemeleri ABD finans sistemi dışında tutarak uluslararası yaptırımların etkisini azaltmayı hedeflediği belirtiliyordu. Ancak Azizi'nin son açıklamaları, Tahran yönetiminin bu konuda kesin olarak ulusal para birimi riyalde karar kıldığını gösteriyor.

Uluslararası boyutta ise Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer özgürlüğü tartışmaları devam ediyor. Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin, yaklaşık 20 ülkenin Fransa öncülüğünde bir planlama üzerinde çalıştığını ve gerekirse gemilere boğazda refakat edilmesi için kapasitelerin nasıl geliştirilebileceğini araştırdıklarını açıkladı. Vautrin, Cumhurbaşkanı Macron'un seyrüsefer özgürlüğüne verdiği önemi vurgulayarak, bu soruna diplomatik çözüm bulunması gerektiğini söyledi.

Tüm bu gelişmeler yaşanırken, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan ve bölgesel bir savaşa dönüşen süreçte, geçici bir ateşkes sağlanmış durumda. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla iki haftalık bir ateşkesi kabul ettiklerini duyururken, İran da nihai müzakerelerin İslamabad'da 15 gün içinde sonuçlandırılmasını hedefliyor. Türkiye, Pakistan ve Mısır, ABD ile İran arasındaki mesaj trafiğinde arabuluculuk rolü üstlenirken, İsrail ise ateşkesi desteklemesine rağmen Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor.