Hantavirüs sonrası korkuttu: "34 kişiye bulaştırmış, pandemi mutlaka gelecek"

Bir gemide başlayan ve pekçok ülkeden art arda gelen haberler sonrası herkesi endişelendiren 'hantavirüs' salgınıyla ilgili Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan'dan önemli açıklamalar geldi. TGRT Haber canlı yayınına katılan Ceyhan, korkutan tabloyu açıkladı. Ceyhan, hantavirüsün 'AND' varyantının insandan insana bulaşabileceğini söyledi.

KIRIM-KONGO İLE AYNI AİLEDEN
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan hantavirüs ile ilgili şunları söyledi:
Bu virüs bizim daha çok bildiğimiz Kırım-Kongo kanamalı ateşiyle aynı aileden. Dolayısıyla Türkiye'nin de dahil olduğu Avrupa'da, Asya'da buna benzer bir hastalık yapıyor. Yani ateş, kanamalar, deri altına, dışkıdan kanamalar ve arkasından böbrek yetmezliğiyle kaybediliyor. Hastalığın en büyük özelliği o. Yüzde 5 ile 15 arasında değişen bir ölüm oranı var. Türkiye'de ve Asya'da görülen hastalıklarda. Türkiye'de 2009'dan beri 250 civarında hasta görünmüş. ve %5 olmuş ölüm oranı. Ancak Amerika kıtasında farklı tipler hastalığa neden oluyor. Bunun 20'den fazla tipi var. Oradaki virüs tipiyle bu taraftaki Avrupa -Asya tarafındaki virüs tipi birbirinden tamamen farklı. O yüzden orada farklı bir hastalık. Solunum sistemini tutuyor. Dolaşım ve kalp yetmezliğiyle öldürüyor orada. Ölüm oranı çok daha yüksek. Yüzde 40'lar civarında. Şimdi bunların içerisinde bütün hantavirüsler hep kemirgenlerin atıkları daha çok. Isırmasıyla da bulaşan vakalar var ama çok nadir. Atıkları yoluyla bulaşmış. Şimdiye kadar sadece bir tipinin bu işte Ant dağlarından Güney Afrika'daki Ant dağlarından adını alıyor. Antip'inin insandan insana bulaşabildiği 30 yıl önce, 1996'da gösterilmiş. O zamandan beri bu takip ediliyor. Diğer tipler insandan insana bulaşma göstermiyor. Bu tip gösteriyor.

''BİRİ KİŞİ 34 KİŞİYE BULAŞTIRMIŞ''
İnsandan insana bulaşan tipi olduğu için bütün ülkeler ülkelerine sokmamak için yoğun önlemler alıyor. Yoksa hantavirüs yılda mesela Avrupa'da yılda 1885 vaka görülüyor. Yaklaşık 1950 'li yıllardan beri bildiğimiz bir virüs, yeni bir virüs de değil. Hatta bundan daha fazla insana bulaştığı olaylar da var. Arjantin'de birkaç yıl önce bir kişi 34 kişiye bulaştırmış. Bunların 11'i hayatını kaybetmiş. Dolayısıyla buradaki enteresan tarafı bir gemi ortamında olması bu işin ilk defa dünyada. Ve insandan insana bulaşan bu antipiyle olması. Şimdi bu insanların da ülkelerine dağılıyor olması.
Ama ilk defa bu virüsle temas eden insanlar başka ülkelere gittiği için henüz böyle resmi, standart ne yapılacak, nasıl önlem alınacak bilgisi yok. Oysa bu bunların benzeri durumlar başka virüslerde yaşandı. O yüzden bu kadar çok dağınıklılığa neden olmamak lazım. Mesela Amerika Birleşik Devletleri bildiğiniz gibi Dünya Sağlık Örgütü'nden ayrıldı. Şimdi Amerika kendisi bir yöntemi uyguluyor. Dünya Sağlık Örgütü farklı bir yöntem öneriyor.

''EV KARANTİNASI RİSKLİ''
Şimdi tek bilinen şey şu bu kişiler Türkiye'ye gelen Türk vatandaşları da dahil girdikleri andan itibaren karantinaya alınmalılar. Ancak ben Sağlık Bakanlığı ile aynı düşüncede değilim. Sağlık Bakanlığı ev karantinası uygulamaya karar verdi bunlara. Oysa bu çok riskli bir durum. Hastanede karantina olması ya da bir karantina merkezinde karantina olması gerekirdi. Çünkü burada bütün amaç ilk vakayı ortaya çıkarmamak.

BULAŞ RİSKİ
Bulaş riskiyle ilgili konuşan Mehmet Ceyhan şunları söyledi:
Örneğin Covid'de çok az miktarda virüs bunu yapabildiği için işte iki metreye kadar bulaşabiliyordu. Ya da gripte bir metre mesafeye kadar bulaşabilir. Burada çok miktarda virüs gerekiyor ve daha yakın temas gerekiyor.
"42 GÜN İÇİNDE POZİTİFE DÖNEBİLİR"
Örneğin bizim vakalarda işte kemirgenlerin dışkısına, idrarına uzun süre maruz kalmak, çok miktarda olana maruz kalmak. Solunum yoluyla bulaşıyor neticede. Gıdayla suyla bulaşan vakalar da var ama kabul edilen o ağızdayken gıdaya su solunum yoluna kaçtığı virüsün şeklinde. Bulaş şekli de böyle. bir defa 42 gün bir karantina uygulanacak.
Kuluçka süresinden bahseden Mehmet Ceyhan virüsün 42 gün içerisinde pozitifleşebildiğini söyledi. Mehmet Ceyhan şöyle devam etti:
1 Nisan'da gemiye biniyor 6 Nisan'da hastalık başlıyor ve hemen kaybediliyor. Onun eşi ondan epeyce bir süre sonra ölüyor. Sonra hala şimdi yeni pozitifleşen kişiler var. Yani bizdeki insanlar da henüz pozitif olmayıp daha sonra pozitifleşebilir. O yüzden bu 6 hafta boyunca aralıklı testlerle bakılacaktır.

''PANDEMİ MUTLAKA GELECEK AMA ZAMANINI BİLMİYORUZ''
Mehmet Ceyhan şöyle devam etti:
Bundan sonra pandemi mutlaka gelecektir. Aynen deprem gibi pandemi artık olmayacak diye bir şey yok. Sadece zamanını bilmiyoruz. Şimdiye kadar hep böyle 10 yılda bir, bazen 20 ile çıkmış, ortalama 10 yılda bir pandemi gelecek. Pandemi çok korkunç bir şey. Yaşadık gördük. 7 milyon insan öldü dünyada. Hantavirüs ile değil grip varyantlarıyla gelir.
''DAHA ÇOK YAZIN ORTAYA ÇIKIYOR''
Henüz çok etkili bir ilaç geliştirilemedi ancak biz hastalarımızda ribavirin adlı bir ilacı kullanıyoruz. Fakat bu ilacın etkinliği henüz hiçbir bilimsel çalışmada kanıtlanmadı. Esas önemli olan, hastalığı erken teşhis edip her evresine uygun müdahalede bulunmaktır. Örneğin bu vakalar, teşhis konulur konulmaz hemen hastaneye yatırılmalıdır. Başlangıç evresinde şiddetli ateş ve kas ağrıları görülür; bunu mevsimi farklı, ağır bir grip gibi düşünebilirsiniz. Grip normalde kışın görülürken, bu hastalık daha çok yaz aylarında ortaya çıkar.
Sonra bir işte böbrek yetmezliği dönemi, kanama dönemi gelir. Bu sefer kan, o kanamayı durduran hücrelerin sayısını takip ederiz ve arkasından böbrek yetmezliği gelir. Bu da olduktan sonra böbrek fonksiyonlarına, yani kanda üreğe bakarız, kreatin dediğimiz bir maddeye bakarız. Ve böbrek fonksiyonları bozulduğunda yoğun bakımı alırız. Bunların hepsi için müdahale şansımız var. Çünkü bu bir viral hastalık.