Saraçhane'de Ses Getiren Protesto
İstanbul'da özel halk otobüsü esnafı, İBB'nin açıkladığı ödeme takvimine ve maliyet hesaplamalarına tepki göstermek amacıyla Saraçhane'deki İstanbul Büyükşehir Belediyesi binası önünde bir araya geldi. Toplanan kalabalık adına açıklamayı İstanbul Otobüs Özel Halk Otobüsü Sahipleri ve İşletmecileri Esnaf Odası Başkanı Erhan Güneş gerçekleştirdi. Güneş, özel halk otobüslerinin on yıllardır İstanbul'un toplu ulaşım omurgasında kritik bir rol üstlendiğini ve milyonlarca yolcuyu güvenle taşıdığını vurguladı.2019'da Başlayan Sistem ve Verilmeyen Sözler
Güneş, açıklamasında, İBB ile özel halk otobüsü işletmecileri arasında 2019 yılında hayata geçirilen yeni sisteme dikkat çekti. Bu sisteme geçiş sürecinde, işletmecilere "yolculardan doğrudan ücret alınmayacağı, tüm işletme maliyetlerinin ve makul düzeyde kâr marjının belediye tarafından karşılanacağı" taahhüdünün verildiğini hatırlatan Güneş, "Ancak gelinen noktada, bu sistemin vaat edildiği şekilde işlemediği acı bir gerçek olarak karşımızda duruyor" değerlendirmesinde bulundu.Ödemelerdeki Aksaklıklar Sektörü Boğuyor
Mevcut uygulamada özel halk otobüsü işletmecilerinin hak edişlerini ne düzenli ne de zamanında alabildiğini dile getiren Güneş, ödeme süreçlerindeki düzensizliğin artık kronik bir sorun haline dönüştüğünü ve sektörün sürekli artan bir borç yükü altında ezildiğini savundu. Güneş, "Bugüne kadar belediye kapısında defalarca açıklama yaptık, yetkililerle sayısız görüşme gerçekleştirdik. Ancak ne yazık ki kalıcı, sürdürülebilir ve adaletli bir çözüm üretilemedi" şeklinde konuştu.Milyarlarca Liralık Alacak ve Erimiş Sermaye
Erhan Güneş, süreç içerisinde biriken alacakların milyarlarca lira seviyesine ulaştığını belirterek, "Bu tabloda herkes kazanırken, özel halk otobüsü işletmecileri kaybeden taraf oldu. Esnafımız fakirleşti, yılların birikimi olan sermaye eridi ve sektör ciddi bir ekonomik darboğaza sürüklendi" ifadelerini kullandı."Teklif Edilen Artış Oranı Gerçeklerle Bağdaşmıyor"
İETT Genel Müdürlüğü tarafından özel halk otobüsü işletmecilerine sunulan artış oranının, Türkiye'nin mevcut ekonomik göstergeleriyle örtüşmediğini savunan Güneş, şunları kaydetti: "Önerilen oran, ne resmi enflasyon verileriyle, ne yeniden değerleme oranlarıyla, ne hizmet üretici fiyat endeksiyle ne de gerçek piyasa koşullarıyla uyumludur. Yarım asırlık emek ve birikim, adeta değersizleştirilmek istenmektedir."Şeffaflık ve Bilimsel Değerlendirme Talebi
Açıklanan rakamlarla, işletmecilerin fiilen karşı karşıya kaldığı ekonomik tablo arasında derin bir uçurum bulunduğunu vurgulayan Güneş, "Bu durum, rakamsal bir iyileştirme görüntüsü altında, gerçekte ciddi bir gelir kaybı anlamına gelmektedir" dedi. Güneş, İBB üst yönetimiyle defalarca masaya oturduklarını ancak sorunu kökten çözecek adil ve bilimsel temellere dayanan bir sonuca ulaşamadıklarını belirtti.Özel halk otobüsü işletmecilerinin hiçbir zaman ayrıcalık, imtiyaz veya haksız kazanç peşinde koşmadığını vurgulayan Güneş, "Biz sadece hakkımızı, emeğimizin karşılığını ve uzun vadeli, sürdürülebilir bir çalışma düzeni istiyoruz. Talebimiz son derece nettir: İETT, kendi gerçek maliyet kalemlerini şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşmalıdır. Özel halk otobüslerinin gerçek maliyetleri de aynı açıklıkla ortaya konulmalıdır. Ardından, tarafsız ve bağımsız üniversiteler, uzman kuruluşlar ve bilimsel değerlendirme mercileri bu verileri incelemeli, adil bir formül ortaya koymalıdır" çağrısında bulundu."Sistemin Devamı İçin Adil Bir Model Şart"
Özel halk otobüslerinin yıllardır İstanbul'un ulaşım yükünü omuzladığını hatırlatan Güneş, "Bu sistemin ayakta kalabilmesi için adil, şeffaf, ekonomik gerçeklere uygun ve sürdürülebilir bir model şarttır. Aksi halde, kaybeden yalnızca özel halk otobüsü esnafı değil, İstanbul toplu ulaşımının tamamı olacaktır" uyarısında bulundu.Radikal Karar: "Ücretsiz Binişlere İzin Vermeyeceğiz"
Güneş, açıklamasının sonunda sektörün alacağı radikal önlemi şöyle duyurdu: "Üzülerek ifade ediyoruz ki, mağduriyetimiz giderilmediği takdirde, önümüzdeki aydan itibaren araçlarımıza, elimizde olmayan sebeplerden dolayı ücretsiz binişlere izin vermeyeceğimizi belirtmek istiyoruz. İBB'nin ücretsiz, anne kart, öğrenci ve tam abonman kart sahiplerini taşımayacağız. Sadece tam ücretli ve indirimli öğrenci kartı taşıyacağız. Hiçbir ücretsiz binişe müsaade edilmeyecektir."Çevrede Yoğun Güvenlik Önlemi
Özel halk otobüsü esnafının Saraçhane'de gerçekleştirdiği protesto gösterisi nedeniyle, İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bağlı polis ekipleri bölgede geniş güvenlik önlemleri aldı. Çevredeki vatandaşlar ve trafik akışı olumsuz etkilenmezken, gösteri barışçıl bir şekilde sona erdi. Ancak sektör temsilcilerinin aldığı karar, İstanbul toplu ulaşımında yeni bir gerilim döneminin başlayabileceği endişelerini de beraberinde getirdi.